خشکی پا در بارداری و شیردهی؛ راه حل های ایمن برای مادران

خشکی پوست در دوران بارداری برای بسیاری از مادران اتفاقی آشناست. تغییرات هورمونی، تغییرات وزن، کشیده شدن پوست و حتی تغییر عادات روزمره می توانند باعث شوند پوست بدن خشک تر و حساس تر از قبل شود. پاها و به ویژه پاشنه نیز ممکن است دچار زبری، پوسته پوسته شدن و ترک شوند.
بعد از زایمان هم این مشکل لزوما تمام نمی شود. در دوران شیردهی، کم خوابی، تغییرات هورمونی و رسیدگی کمتر به پوست می تواند خشکی پا را ادامه دار کند.
اما یک نگرانی مهم وجود دارد: آیا هر کرم یا محصولی را می توان در دوران بارداری و شیردهی استفاده کرد؟
پاسخ این است که نه. اگرچه بسیاری از محصولات ساده مرطوب کننده برای استفاده روی پوست مناسب هستند، اما بعضی ترکیبات دارویی یا فعال باید در دوران بارداری با احتیاط بیشتری مصرف شوند. متخصصان پوست نیز توصیه می کنند در این دوران، تا حد امکان روتین مراقبت از پوست ساده باشد و ترکیبات محصولات بررسی شوند.
در ادامه، ایمن ترین روش های مراقبت از خشکی پا را بررسی می کنیم.

چرا پا در دوران بارداری خشک می شود؟

بارداری باعث تغییرات زیادی در بدن می شود و پوست نیز از این تغییرات تاثیر می گیرد. تغییرات هورمونی می تواند حساسیت و وضعیت رطوبت پوست را تغییر دهد و در بعضی مادران خشکی پوست را بیشتر کند.
از طرف دیگر، افزایش وزن و تغییر نحوه راه رفتن می تواند فشار بیشتری به کف پا و پاشنه وارد کند. فشار و اصطکاک مداوم ممکن است پوست پاشنه را ضخیم تر کند و زمینه را برای ایجاد ترک فراهم کند.
استفاده از آب بسیار گرم هنگام حمام، صابون های قوی، هوای خشک و پوشیدن کفش های نامناسب نیز می توانند این وضعیت را تشدید کنند.
بنابراین همیشه نباید خشکی پا را به کمبود ویتامین یا مواد مغذی نسبت داد.

آیا خشکی پا در بارداری خطرناک است؟

در بیشتر موارد، خشکی ساده پوست پا مشکل خطرناکی نیست و با مراقبت مناسب بهتر می شود.
اگر فقط با زبری، کشیدگی پوست و پوسته ریزی خفیف مواجه هستید، معمولا می توان با تغییر روش شستشو و استفاده منظم از مرطوب کننده وضعیت پوست را بهتر کرد.
اما اگر ترک ها عمیق شوند، خونریزی کنند، درد زیادی داشته باشند یا اطراف آنها قرمز و متورم شود، موضوع متفاوت است و بهتر است پزشک پوست یا پزشک مراقب بارداری آن را بررسی کند.
همچنین اگر خارش شدید و گسترده، ضایعات پوستی جدید یا تغییرات غیر معمول دیگری ایجاد شده است، نباید مشکل را صرفا خشکی پوست در نظر گرفت.

بهترین راه برای درمان خشکی پا در بارداری چیست؟

اصل مهم در دوران بارداری این است که مراقبت از پوست را ساده، ملایم و منظم نگه دارید.
متخصصان پوست نیز برای مراقبت از پوست در دوران بارداری روی استفاده منظم از مرطوب کننده و انتخاب محصولات ملایم تاکید دارند. محصولات بدون عطر و بدون ترکیبات تحریک کننده معمولا انتخاب مناسب تری برای پوست حساس هستند.

برای پا می توانید یک برنامه ساده داشته باشید:

• ابتدا پاها را با آب ولرم بشویید. نیازی نیست مدت طولانی پاها را در آب نگه دارید.
• بعد از شستشو، پوست را به آرامی خشک کنید و بلافاصله از یک مرطوب کننده غلیظ استفاده کنید.
• اگر پاشنه خیلی خشک است، می توانید روی مرطوب کننده مقدار کمی وازلین بزنید تا به حفظ رطوبت پوست کمک کند.
• در شب نیز پوشیدن جوراب نخی تمیز می تواند باعث شود محصول مدت بیشتری روی پوست باقی بماند.

آیا وازلین در بارداری برای خشکی پا مناسب است؟

وازلین یا پترولاتوم از گزینه های ساده ای است که برای حفظ رطوبت پوست استفاده می شود.
نقش اصلی آن این است که یک لایه محافظ روی سطح پوست ایجاد کند و به کاهش از دست رفتن رطوبت کمک کند.
به همین دلیل، اگر پاشنه پا خشک و ترک خورده است، استفاده از مقدار کمی وازلین روی پوست می تواند بخشی از مراقبت روزانه باشد.
یک روش ساده این است که شب ها بعد از شستشو و خشک کردن پا، ابتدا مرطوب کننده بزنید و سپس مقدار کمی وازلین روی قسمت های خیلی خشک استفاده کنید.
اگر پوست پا فقط خشک است، معمولا نیازی به استفاده از چندین محصول مختلف نیست.

کرم ترک پا در بارداری قابل استفاده است؟

اینجا باید کمی محتاط تر باشید.
عبارت «کرم ترک پا» به تنهایی مشخص نمی کند محصول برای دوران بارداری مناسب است. بعضی کرم ها فقط حاوی مرطوب کننده هستند، اما برخی دیگر دارای ترکیبات لایه بردار یا دارویی هستند.
به همین دلیل، قبل از خرید بهتر است فهرست ترکیبات محصول را بررسی کنید.
کرم های ساده و بدون عطر که برای پوست خشک طراحی شده اند، معمولا انتخاب ساده تری هستند. در مقابل، اگر محصول حاوی ترکیبات دارویی یا فعال متعدد است، بهتر است پیش از مصرف منظم با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

اوره در بارداری چطور؟

اوره یکی از ترکیبات رایج در محصولات مخصوص پوست خشک و ضخیم است و می تواند به افزایش رطوبت و نرم شدن پوست کمک کند.
اما غلظت و فرمول محصولات مختلف با یکدیگر تفاوت دارد. اگر فقط خشکی معمولی پا دارید، بهتر است از یک محصول ساده استفاده کنید و سراغ غلظت های بالا یا ترکیبات متعدد بدون نیاز نروید.
اگر ترک ها شدید هستند یا پوست بسیار ضخیم شده، انتخاب محصول بهتر است با نظر پزشک انجام شود.

از چه ترکیباتی در دوران بارداری باید دوری کرد؟

در دوران بارداری، همه محصولات پوستی ممنوع نیستند؛ اما بعضی مواد نیاز به پرهیز یا احتیاط دارند.
یکی از مهم ترین گروه ها رتینوئیدها هستند. متخصصان پوست توصیه می کنند محصولات حاوی رتینوئیدها، از جمله برخی ترکیبات مشتق از ویتامین آ، در دوران بارداری استفاده نشوند.
هیدروکینون و برخی داروهای موضعی دیگر نیز در فهرست موادی قرار دارند که نباید بدون نظر پزشک در دوران بارداری استفاده شوند.
در مورد اسید سالیسیلیک با غلظت های بالا نیز توصیه به احتیاط وجود دارد. اگر محصول ترک پا حاوی ترکیبات لایه بردار قوی است، بهتر است قبل از استفاده در دوران بارداری ترکیبات آن با پزشک بررسی شود.
نکته مهم این است که هر محصولی که روی پوست استفاده می شود، صرفا به دلیل اینکه بدون نسخه فروخته می شود، لزوما برای هر شرایطی مناسب نیست.

آیا در دوران شیردهی می توان وازلین استفاده کرد؟

در دوران شیردهی نیز برای خشکی پا می توان از محصولات ساده مراقبت از پوست استفاده کرد.
با این حال، یک نکته بسیار مهم وجود دارد: محصولاتی که روی دست یا پوست بدن استفاده می شوند نباید با دهان نوزاد تماس پیدا کنند.
اگر از یک محصول دارویی یا درمانی استفاده می کنید، به خصوص اگر قرار است نزدیک سینه یا نوک سینه استفاده شود، شرایط متفاوت است. متخصصان پوست توصیه می کنند داروهای موضعی روی نوک سینه با احتیاط مصرف شوند و در صورت نیاز، زمان مصرف و پاک کردن آن قبل از شیردهی با پزشک هماهنگ شود.
بنابراین برای پاشنه پا، وازلین ساده یا یک مرطوب کننده معمولی موضوع متفاوتی با استفاده از دارو روی ناحیه سینه دارد.

آیا کرم ترک پا در شیردهی بی خطر است؟

در دوران شیردهی نیز مهم ترین موضوع، ترکیبات محصول است.
اگر یک کرم فقط یک مرطوب کننده ساده باشد، معمولا نگرانی بسیار کمتری نسبت به یک محصول دارویی چند منظوره دارد.
اما اگر محصول حاوی دارو، ترکیبات ضد قارچ، کورتون، لایه بردارهای قوی یا مواد فعال متعدد باشد، بهتر است قبل از مصرف طولانی مدت با پزشک یا داروساز مشورت شود.
اگر پزشک برای بیماری پوستی دارویی تجویز کرده است، خودسرانه آن را قطع یا جایگزین نکنید؛ بسیاری از درمان های پوستی در دوران بارداری و شیردهی با تنظیم روش مصرف قابل استفاده هستند.

بهترین روش خانگی برای خشکی پا در بارداری

اگر ترک ها سطحی هستند، یک برنامه ساده می تواند کافی باشد.

۱. پا را با آب ولرم بشویید

آب بسیار داغ می تواند خشکی پوست را بیشتر کند. شستشوی طولانی نیز لازم نیست.

۲. پوست را آرام خشک کنید

پا را با حوله به آرامی خشک کنید و از مالش شدید خودداری کنید.

۳. بلافاصله مرطوب کننده بزنید

بعد از شستشو، استفاده از مرطوب کننده کمک می کند رطوبت پوست بهتر حفظ شود. متخصصان پوست نیز مرطوب کردن منظم پوست را یکی از پایه های مراقبت از پوست خشک در دوران بارداری می دانند.

۴. روی پاشنه خیلی خشک وازلین بزنید

اگر پاشنه خیلی خشک است، مقدار کمی وازلین می تواند به حفظ رطوبت کمک کند.

۵. جوراب نخی بپوشید

جوراب نخی تمیز می تواند از اصطکاک و تماس مستقیم پاشنه با محیط جلوگیری کند و به باقی ماندن محصول روی پوست کمک کند.

آیا سنگ پا در بارداری ممنوع است؟

خود بارداری به معنی ممنوع بودن مطلق استفاده از سنگ پا نیست، اما در این دوران بهتر است پوست را بیش از حد نسابید.
اگر پاشنه ضخیم شده، استفاده بسیار ملایم از سوهان مخصوص پا می تواند به تدریج زبری را کاهش دهد.
اما اگر ترک باز، خونریزی یا درد دارید، نباید روی آن قسمت را با سنگ پا بسابید.
همچنین استفاده از تیغ برای بریدن پوست ضخیم توصیه نمی شود. این کار می تواند باعث زخم و عفونت شود.

آیا نایلون و وازلین برای ترک پا در بارداری مناسب است؟

برخی افراد بعد از زدن وازلین، پا را با نایلون می پوشانند تا اثر آن بیشتر شود.
اگرچه پوشاندن پوست می تواند باعث افزایش رطوبت و نرم شدن پوست شود، اما استفاده طولانی مدت از پوشش کاملا بسته برای همه افراد مناسب نیست.
در دوران بارداری، بهتر است سراغ روش های ساده تر بروید. استفاده از مرطوب کننده و یک لایه نازک وازلین و سپس پوشیدن جوراب نخی تمیز، روش راحت تر و کم دردسرتری است.
اگر پوست بین انگشتان پا عرق می کند یا مستعد قارچ است، مرطوب و بسته نگه داشتن طولانی مدت پا می تواند انتخاب مناسبی نباشد.

چه زمانی خشکی پا دیگر یک خشکی ساده نیست؟

اگر با وجود مراقبت منظم، وضعیت پوست بهتر نمی شود، بهتر است علت اصلی بررسی شود.
برای مثال، پوسته ریزی بین انگشتان، خارش و بوی غیر عادی می تواند با عفونت قارچی ارتباط داشته باشد.
قرمزی و التهاب می تواند نشانه یک بیماری پوستی مانند اگزما باشد.
ترک های بسیار عمیق و دردناک نیز ممکن است نیاز به درمان تخصصی داشته باشند.
همچنین اگر زخم، ترشح، تورم یا قرمزی قابل توجه ایجاد شده است، بهتر است خوددرمانی را ادامه ندهید.

آیا خشکی پا در بارداری نشانه کمبود ویتامین است؟

نه لزوما.
اگر پا خشک شده است، اولین احتمال معمولا کمبود ویتامین نیست. عوامل محیطی، خشکی پوست، فشار روی پاشنه و تغییرات پوستی دوران بارداری می توانند نقش داشته باشند.
اگر علاوه بر خشکی پا، علائم دیگری مانند ضعف شدید، ریزش مو، تغییرات ناخن یا مشکلات تغذیه ای وجود دارد، پزشک می تواند در صورت نیاز وضعیت تغذیه ای مادر را بررسی کند.
مصرف خودسرانه مکمل های ویتامینی برای درمان ترک پاشنه توصیه نمی شود.

یک برنامه ساده هفتگی برای مادران

برای اینکه مراقبت از پا تبدیل به یک کار سخت نشود، می توانید یک برنامه ساده داشته باشید.

هر روز:

بعد از شستشو از مرطوب کننده استفاده کنید و قسمت های خیلی خشک را با مقدار کمی وازلین چرب کنید.

شب ها:

در صورت نیاز جوراب نخی تمیز بپوشید تا محصول مدت بیشتری روی پوست بماند.

هفته ای یک بار:

اگر پوست ضخیم شده است، بعد از نرم شدن پا، زبری سطحی را بسیار آرام کاهش دهید.

همیشه:

از تیغ، سابیدن شدید، آب بسیار داغ و محصولات عطردار یا تحریک کننده دوری کنید.
این برنامه ساده معمولا از انجام روش های خانگی عجیب و چند مرحله ای بهتر است.

جمع بندی

خشکی و ترک پاشنه در دوران بارداری و شیردهی معمولاً با مراقبت منظم و حفظ رطوبت پوست قابل کنترل است. استفاده از محصولات مرطوب‌کننده و نرم‌کننده مناسب از لابورن می‌تواند به کاهش خشکی، زبری و احساس کشیدگی پوست کمک کند. بهتر است محصول را به‌صورت منظم، به‌ویژه بعد از شست‌وشو، روی پاشنه و قسمت‌های خشک پا استفاده کنید و از آب بسیار داغ یا سایش شدید پوست نیز خودداری شود.

در دوران بارداری و شیردهی، بررسی ترکیبات محصولات مراقبت از پوست اهمیت بیشتری دارد؛ بنابراین پیش از استفاده از هر کرم ضدترک یا محصول حاوی ترکیبات فعال، ترکیبات آن را بررسی کرده و در صورت تردید با پزشک مشورت کنید. اگر ترک‌های پاشنه عمیق، دردناک، خونریزی‌دهنده یا همراه با علائم عفونت باشند، بهتر است علت مشکل توسط پزشک بررسی شود و سپس محصول مراقبتی مناسب از میان محصولات لابورن انتخاب شود.